Gure paisaiak eta beren eraldaketak

- Gure paisaiak eta beren eraldaketak
- Zer da paisaia, eta nola eraldatzen da?
- Paisaiaren eraldaketa eta bere analisia
- Azter ditzagun gure paisaien aldaketak!
- Nolakoak izango dira paisaia horiek etorkizunean?
- Komunikatu dezagun ikasitakoa
- Gida didaktikoa

« Aurrekoa | Hurrengoa »

# Azter ditzagun gure paisaien aldaketak!

Kalera irteteko ordua iritsi da, paisaia bat aukeratzeko, izan dituen aldaketak aztertzeko aurreko bi zereginetan ezagutu ditugun teknikak eta kontzeptuak erabiliz, eta kontakizun digital bat prestatzeko, aldaketa horiek azalduko dituena. Ondoren, hurrengo zereginean, paisaia horiek etorkizunean nolakoak izango diren imajinatzen saiatuko gara eta gure ideiak poster digital batean irudikatuko ditugu.

## 1. Gure herriko paisaia zehatz baten eraldaketa aztertuko dugu

Zeregin hau 3-5 lagunek osatutako talde txikitan eramango dugu aurrera. Errubrika hauek erabiliko ditugu: talde-lana ebaluatzeko errubrika, fitxak ebaluatzeko errubrika, eta argazki zaharren bilaketa eta oraingo argazkiak ebaluatzeko errubrika. Ondoren, eskematikoki ekarriko ditugu gogora paisaiaren eraldaketa aztertzeko emango ditugun pausoak.

## Hautatzea

Lan egingo dugun talde txiki bakoitzak udalerriko gune zehatz bat aukeratuko du. Udalerrian adierazgarrienak iruditzen zaizkigun paisaiak aukeratzen saiatuko gara, berezienak, hondatuenak, edo guri gehien gustatzen zaizkigunak barne. Egokiena litzateke talde bakoitzak gune desberdin bat hautatzea, gure kontakizun digitalek paisaia desberdinen eraldaketari buruzko informazioa eman dezaten.

Hona hemen guneak aukeratzeko lagungarriak izango zaizkigun galdera batzuk:

- Zeintzuk dira azkeneko hamarkadetan gehien aldatu diren udalerriko paisaiak? Eta zeintzuk aldatu dira gutxiago?
- Badaude udalerrian liburuxka turistikoetan sarritan agertu ohi diren paisaiak, edo jende askok bisitatzen dituenak?
- Badaude udalerrian lekuak hondatutako paisaiekin?
- Udalerriko zein tokitik ikusten dira bista zabalagoak? Badago nonbait behatokirik udalerrian?

## Eraldaketa aztertzea

"Paisaiaren eraldaketa eta bere analisia" izeneko zereginean esperimentatu izan ditugun lau tresnak erabiliko ditugu aukeratu dugun paisaia aztertzeko (paisaiaren osagaiak identifikatzeko fitxa, paisaiaren eraldaketaren eragileak identifikatzeko fitxa, ortofotoak eta argazki zaharrak). Ondoko produktuak sortuko ditugu, aurrerago gure kontakizun digitalean barneratuko ditugunak:

1. Paisaiaren osagaiak identifikatzeko fitxa
2. Paisaiaren eraldaketaren eragileak identifikatzeko fitxa
3. Gure hipotesiak paisaiaren aldaketei buruz
4. Ortofotoak kontsultatzea eta alderatzea GeoEuskadin: paisaiari gehitu zaizkion, bere itxura/funtzioa aldatu duten, edo azken hamarkadetan desagertu diren elementuen zerrenda, ortofotoen datak adieraziz
5. Paisaiaren argazki zaharrak bilatzea eta oraingo argazkiak ateratzea toki beretatik

Lehenengo hiru produktuak hautatu dugun paisaiara batera egingo dugun bisita batean sortuko ditugu, gure talde txikia osatzen dugun pertsona guztiok bisitatuko duguna, alegia. Azkeneko bi produktuak sortzeko, bitan azpibana gaitezke, era horretan gutako batzuk ortofotoak kontsultatzen ari garen bitartean beste batzuek argazki zaharrak bilatu eta berriak atera ahal izateko.

## 2. Gure emaitzak kontakizun digital batean laburbilduko ditugu

Orain, kontakizun digital batean laburtuko dugu hautatu dugun paisaiaren aldaketa guztiei buruz jakin dugun guztia. Horretarako, Google Earth Tour Builder aplikazioa erabiliko dugu gure talde txikietan testuekin eta irudiekin aurkezpen bat sortzeko. Hala, gure klase osoari aurkeztu ahal izango dizkiogu talde bakoitzaren emaitzak, eta alderatu ahal izango ditugu gure ikerlanen emaitzak. Talde-lana ebaluatzeko errubrika bat eta kontakizun digitala ebaluatzeko beste bat erabiliko ditugu.

Google Earth Tour Builder aplikazioa oraindik ingelesez bakarrik dago eskuragarri; dena den, aplikazioaren erabilerari buruzko tutoriala kontsultatu ahal izango dugu gaztelaniaz.

2.1. Ezagutu dezagun Google Earth Tour Builder aplikazioa

Aplikazio hau baliagarri izango zaigu beste proiektu akademiko batzuetarako, baina baita proiektu pertsonaletarako ere, gure oporraldiak partekatzeko, adibidez. Gure kontakizun digitala sortu aurretik, aplikazioak eskaintzen dizkigun aukerak aztertuko ditugu, eta beste erabiltzaile batzuek erabili dituzten produktuen adibide batzuk ikusiko ditugu, ideiak jasotzeko.

Eratu dugun talde txikian jarraituko dugu lanean, eta aurreko jardueran sortu ditugun produktuak kontuan hartuko ditugu, azken batean aplikazioa erabiltzea baita xedea, produktu horiek ahalik eta modu erakargarrienean aurkezteko. Bete ditugun bi fitxei dagokienez, kontuan hartuko dugu eskaneatutako fitxak erabili ahal izango ditugula gure kontakizun digitalera fitxategiak igotzeko, baina fitxetako testuak ere kopiatu ahal izango ditugula, eta zuzenean erabili.

### Feedbacka

Talde txiki bakoitza bitan azpibanatuko da ondokoa egiteko:

- Google Earth Tour Builder-eko tutoriala irakurriko dugu eta gure koadernoetan idatziko dugu zeintzuk diren erabiltzea interesatzen zaizkigun aplikazioaren utilitateak gure kontakizun digitala sortzeko. Orri batean, gure kontakizun digitala nolakoa izango litzatekeen erakutsiko duen eskema txiki bat egingo dugu, sortu ditugun testuak eta bildu ditugun irudiak non txertatuko genituzkeen markatuz.
- Beste erabiltzaile batzuek sortu izan dituzten 1-2 Tour-ak kontsultatuko ditugu, gure kontakizun digitala egituratzeko moduari buruzko ideia interesgarriak jasotzeko, eta ideia horiek gure koadernoetan kopiatzeko. Orri batean, eskema txiki bat egingo dugu, gure kontakizun digitala nolakoa izango litzatekeen ikusteko, eta bertan markatuko ditugu non txertatuko genituzkeen sortu ditugun testuak eta bildu ditugun irudiak.

Sortu ditugun bi eskemak alderatuko ditugu, eta bataren eta bestearen ideiak konbinatuz, kontakizun digitalerako gure azken eskema prestatuko dugu orri batean, aurreko jardueran sortu ditugun produktu guztiak barneratuko dituena. Gure kontakizuna hobetu lezakeen zerbait falta dela iruditzen bazaigu (argazki gehiago, bideo bat), hau da une egokia kontakizun digitalerako gure materialak osatzeko.

2.2. Gure kontakizun digitala prestatu eta partekatuko dugu

Erabiliko dugun aplikazioa behin ezagutu ondoren, eta gure eskema prestatu eta gero, errazago landu ahal izango dugu. Talde guztiek gure kontakizun digitalak prestatuta ditugunean, klaseko gainerakoekin partekatuko ditugu, eta emaitzei buruz gogoeta egingo dugu.

### Feedbacka

Talde bakoitzak kontakizun digitala nahi duen bezala presta badezake ere, hauek dira lagungarri izango zaizkigun ideiak gure kontakizuna, eduki onak jasotzeaz gain, erakargarria eta kontsultatzen erraza izan dadin:

- Aldez aurretik eskema bat egingo dugu paper gainean, kontakizuna dagozkion zatietan banatuz, eta kontakizunaren atal bakoitzean barneratuko dugun materiala zein den idatziko dugu (testua, irudia, estekak sortu ditugun fitxategietara, estekak kanpoko web orrietara eta abar).
- Behar izango ditugun testuak idaztea edo fitxetatik kopiatzea.
- Atal bat gehitzea, erabili ditugun informazio-iturri eta baliabide guztiekin.
- Testu guztien ortografia eta idazketa gainbegiratzea.
- Gehituko ditugun irudi eta multimedia baliabide guztiak irisgarriak direla ziurtatuko dugu, eta bakoitzari deskribapen bat gehituko diogu.
- Lehentasunez, lizentzia irekia (Creative Commons, Jabetza Publikoa, ...) duten irudiak eta multimedia erabiltzea, edo guk sortutakoak.
- Egile-eskubideak errespetatzea, erabili ditugun baliabideak (irudiak, bideoak eta testuak) guk sortuak ez direnean zein iturritatik atera ditugun aipatuz.

### Feedbacka

Hona hemen gogoetan gidatu ahala izango gaituzten galdera batzuk:

- Klaseko guztion artean talde txikitan aztertu ditugun paisaia desberdinek maila bereko aldaketak izan al dituzte, edo batzuk asko aldatu dira eta beste batzuk oso gutxi?
- Antzekoak izan al dira eraldaketaren eragileak, edo oso desberdinak?
- Zer ikasi dugu gure herriari buruz lehendik ez genekiena?
- Gure paisaien aldaketak aztertzen aritu izanak eragin al du guk orain paisaia horiek beste modu batera begiratzea?
- Paisaiak hobeak edo okerragoak iruditzen al zaizkigu beste garai batzuetan, edo desberdinak besterik gabe?

## Ikasitakoaren Egunerokoa

Zeregina amaitu ondoren, egin dugun lana gainbegiratzeko unea da, eta ikasitakoaren egunerokoan gure iritziak idaztekoa.

Item hauei erantzun ahal izango diegu:

- Asko kostata egin dut...
- Zailtasunak izan ditut...
- Ez dut zeregina bukatu zeren eta...
- Zeregina amaitutzat ematen dut (data)

### Feedbacka

Kontuan hartzeko beste alderdi bat da gomendagarria litzatekeela atal honetan proiektuaren eboluzioari buruz gogoeta egitea, ondokoei buruzko gure iritziak bilduz:

- Benetan zer ari gara ikasten proiektuan zehar.
- Zein alderdi iruditzen ari zaizkigu bereziki zailak.
- Talde-lanean nola dihardugun balioztatzea eta orain arte sortu izan diren gatazkak ebazten saiatzea.
- Ulertzen ez ditugun kontzeptuen esanahia argitzen saiatzea.

Ondoko lizentziak babestua: Creative Commons: aitortu-EzKomertziala-PartekatuBerdin 4.0 Lizentzia

« Aurrekoa | Hurrengoa »
EUSKO JAURLARITZA. Ingurumen, Lurralde Plangintza eta Etxebizitza Saila